Elke Hifi- en High End Audioset opbouwen met het optimale fundament : De stroomaansluiting
Wij maken het vaak mee. Klanten die allerlei dure spullen (Apparaten en Kabels) blijven wisselen. Bij de ene kabel klinkt het te warm, dus wil men de kabel vervangen door een wat feller klinkend exemplaar. Die klinkt dan achteraf inderdaad wat pittiger, maar dan verschijnt er ineens onrust in het geluidsbeeld. Dus vervangt men bijvoorbeeld de speaker door een wat rustiger klinkend exemplaar. Maar eenmaal neergezet thuis, blijkt het dan iets te saai te klinken. Dus vervangt men de eindversterker door een exemplaar met wat meer leven en dynamiek, maar dan blijkt het hoog onrustig. Enzovoort. Zo kun je oneindig doorgaan met het omwisselen van speakers, stroomkabels, interlinks en accessoires. Wij bij Ohm-Audio BV zeggen dan : Stop! Maak eerst het fundament van de set in orde, en begin dan pas te bouwen met componenten en kabels. Dat fundament, daar gaan we het nu over hebben : De stroomvoorziening.
In theorie is stroom gewoon de 230 volt aansluiting voor uw lampen, koelkast, magnetron, de telefoonlader, enzovoort, maar het is ook de aansluiting waar uw Hifi set op draait. Stroom is stroom, zou je zeggen, maar dat is helaas niet zo. Ten eerste lopen de stroomkabels in uw huis vaak via allerlei onderbrekingen (klemmetjes in verzameldozen bv) van de meterkast naar het stopcontact, waar u uw audioset op gaat aansluiten. Deze klemmetjes zorgen voor een verzwakte aanvoer, en storingen in de stroomtoevoer. En ook zitten er matige kwaliteit schakelaars in de meterkast. Tevens hebben we veel zenders in de buurt, wifi, 4G, 5G, Dect, slimme meters, mobieltjes enzovoort. Deze zorgen allemaal voor straling, en in principe is elke draad ook een antenne. Deze signalen worden dus opgepikt door alle kabels, ook de stroomkabels, en dat zorgt voor een vervuiling in het 230volt net. Een lamp of een magnetron heeft daar geen last van, maar een audioset, en trouwens ook de videoset, hebben daar last van. De opgepikte signalen, en aantasting door de doorvoerklemmetjes, komen binnen in uw gevoelige audio/video apparaten die die laten dat horen en zien, in de vorm van onrust. Het klinkt niet lekker, en het TV beeld is ook onrustig. Dat is de reden dat we een goede en zuivere stroomaansluiting, en daarna een hoge kwaliteit stroomdistributie, adviseren. Qua kosten is het vele malen voordeliger om de stroomgroep in orde te maken, dan om steeds nieuwe en andere kabels en componenten aan te schaffen. Uiteraard is het aanleggen van een goede stroomgroep niet zo zinvol voor een minisetje van een paar 100 euro, maar zodra je een serieuze audioset hebt van enkele duizenden euro’s, of een grote 4k tv, dan is dit de meest zinvolle investering die je kunt doen. De investering in de perfecte basis stroomgroep kost 800 tot 1000 euro en een beetje hoge kwaliteit stroomkabel of interlink kost dat ook. Altijd doen dus, een stroomgroep aanleggen, indien mogelijk.
Stroomingang
Elk huis heeft een centrale stroomingang. De plek waar de dikke stroomkabel van Enexis binnenkomt in uw huis of appartement. Sommige huizen hebben een 1 fasegroep, en sommige huizen hebben een uitgebreidere 3 fasegroep. De 1 fasegroep is voldoende voor kleine huishoudens, die geen zware elektrische apparatuur hebben. De 3 fase groep is de krachtstroomgroep, en is bedoeld voor huishoudens die veel vermogen nodig hebben, zoals een koopplaat, zware oven of een EV laadpaal.
Ergens in uw huis wordt de Hifi- of High End audioinstallatie aangesloten op de stroom. Het is van belang dat deze aansluiting zo goed mogelijk wordt gerealiseerd, dus sterk genoeg is, en niet onderbroken wordt door allerlei klemmetje en doorlusplekken .
We kijken naar de volgende stroomcomponenten in de logische volgorde :
Aardlekschakelaar > Stroomschakelaar > Stroomkabel > Stopcontact > Stroomdistributie met filter.
Dat is de basis van elke Hifi- en High End set. Later kijken we nog naar de Powercords zelf, de kabels die naar de apparaten lopen om deze te voeden.
1 Fase of 3 Fase
De 1 Fase kabel is een dikke kabel met daarin 3 draden. De kleuren van deze draden zijn Bruin/Zwart, Blauw en Geel. De eerste draad is de bruine of zwarte draad, en dat is de fase draad en deze voert de 230 Volt stroom naar binnen. Deze draad mag je nooit aanraken, want dan krijg je een enorme schok. De tweede draad is de blauwe draad, en dat is de nul draad. Hierop staat geen stroom. De stroom loopt via een aangesloten elektrisch apparaat van de fase (bruin) naar de nul (blauw) en zo werken elektrische apparaten. Er is ook nog een derde draad en dat is de gele draad. De gele draad is de aarde aansluiting. Deze gele draad is rechtstreeks verbonden met de aardpen die de meeste moderne woningen in de grond is getrild.
De 3 Fase kabel is een dikkere kabel met 5 draden. De blauwe draad (nul) en de aarde draad (geel) zijn hetzelfde als bij de 1 fase aansluiting. Het verschil zit hem in de fasedraad, want dat is er niet 1, maar het zijn er 3. Elke draad levert 230 volt, maar deze drie 230 volt draden hebben een verschoven fase (mag je gelijk weer vergeten). Middels deze verschoven fase maken de 3 draden samen 400 volt. Daarom heet het ook vaak een 400 volt aansluiting, maar het is dus een 3 × 230 volt aansluiting, bedoelt om meer stroom te kunnen leveren. Elke van deze fasedraden is dus een gewone 230 volt draad, en elke fase kun je gebruiken voor je audio stroomgroep.
De dikke stroomkabel (1 Fase of 3 Fase) komt tevoorschijn uit de grond, in de meterkast. In de meterkast gaat de dikke stroomkabel van Enexis, als eerste door de hoofdschakelaar heen. Deze hoofdschakelaar kun je uitzetten als er gewerkt moet worden aan de verdeelkast. Na de hoofdschakelaar loopt de dikke stroomkabel door de stroommeter (meestal slimme meter) heen. Deze meet de afgenomen energie, om deze af te rekenen met de gebruiker. De dikke kabel gaat vervolgens verder omhoog naar de verdeelkast.
De aardlekschakelaar
Als eerste loopt de 1 Fasedraad of 3 Fasedraad door een Aardlekschakelaar heen. De aardlekschakelaar zit in de stroomverdeelkast, en is een pure veiligheidschakelaar en voorkomt dat personen een schok krijgen als ze per ongeluk een fasedraad aanraken. Deze aardlekschakelaar meet het potentiaalverschil tussen de stroomdraad (bruin) en de aarde (geel) ten opzichte van de gewone nul (blauw), en “ziet” als er stroom weglekt, en schakelt dan bliksemsnel de stroom af. De Aardlekschakelaar heeft niets met overbelasting te maken, maar is er puur voor de veiligheid van personen. Na de Aardlekschakelaar loopt de stroom door naar de stroomverdeling. Deze verdeelkast verdeelt de stroom over de diverse groepen in huis. Bijvoorbeeld : Badkamer, keuken, woonkamer, studeerkamer, slaapkamer enzovoort. Elke zone in huis heeft een eigen stroomschakelaar. Deze schakelaars zijn voor de technische veiligheid. Bij overbelasting schakelt zo’n schakelaar de zone uit welke een probleem bevat, bijvoorbeeld kortsluiting. Standaard zit er in de meterkast een goedkope en simpele aardlekschakelaar. Deze doet z’n werk prima, maar verstoort ook de stroom. Wat eruit komt is net wat minder van kwaliteit dan wat er in gaat, oftewel, zo’n goedkope aardlekschakelaar tast het signaal aan. Er is een betere oplossing en dat zijn de Hifi Tuning Supreme Aardlekschakelaars, de best klinkende aardlekschakelaars ons bekend. Niet goedkoop, maar elke cent waard. Er zijn audiofielen die de gehele aardlek constructie overslaan. Ze tappen de stroom voor de aardlekschakelaar af en omzeilen de aardlek volledig. In dit geval heb je geen last van een matige aardlekschakelaar, en hoef je geen Hifi Tuning Supreme aardlekschakelaar aan te schaffen. Met is wel zo dat dit officieel niet toegestaan is, en bovendien heb je dan geen lekstroom beveiliging bij je audioset. Mocht een kind bijvoorbeeld een paperclip achter in de stroomverdeeldoos steken, of springt een fasedraad los in een apparaat, dan kan dat rampzalige gevolgen hebben.
Kortsluiting en overbelasting
Wat gebeurt er bij kortsluiting of overbelasting? Stel, we hebben een 16 ampere zekering of schakelaar in onze meterkast zitten. Zo’n schakelaar kan dan 16a × 230v = 3680 watt (Watt = Volt x Ampere) leveren. Hoe lager de weerstand van een apparaat, hoe meer stroom er vloeit. Maar bij kortsluiting is de weerstand nul bijna of bijna nul ohm. De stroomgroep zou dan 10000 watt of meer vragen, wat niet kan, en de stroomdraden zouden dan heel erg heet worden, zelfs in brand kunnen vliegen. Hetzelfde gebeurt als je teveel vermogen vraagt van een stroomgroep, bijvoorbeeld 4 kachels van 2000 watt op 1 groep aansluiten en aanzetten. Om overbelasting of brand te voorkomen, springt de schakelaar er uit, of de zekering(stop) smelt, en onderbreekt de stroomgroep. De gehele stroomgroep zit zonder stroom. Je zult eerst de oorzaak moeten achterhalen en oplossen, anders springt de schakelaar er direct weer uit. Haal wel even eerst de 4 kachels los van het net.
De overbelasting schakelaar : Zekering of Automaat? In de meeste moderne huizen worden stroomschakelaars (de Automaat) gebruikt. Deze kun je na kortsluiting of overbelasting gewoon weer aanzetten zonder een zekering te vervangen. In sommige oude huizen zitten nog smeltzekeringen (de Stop). Nu hebben zowel zekeringen als schakelaars een eigen karakteristiek en functie. In een standaard meterkast zitten meestal gewone goedkope meterkastschakelaars. Deze hebben een simpele draad doorvoer, en er zit een onderbreker (contactpuntje) in die bij een te grote stroomvraag de schakelaar op uit zet. U zet hem weer op aan en als er geen sprake is van kortsluiting, dan blijft deze weer op aan staan. Deze schakelaars zijn van een matige doorvoerkwaliteit, ze voldoen alleen aan de eisen mbt kortsluiting. Daar hebben wij een betere voor, namelijk de ultieme Gigawatt G16A 2P schakelaar, een audiograde schakelaar. Maar ook zitten in sommige moderne huizen, een zogenaamde audiofiele schakelaar, van bijvoorbeeld Klankmoduul. Dat is geen schakelaar, maar een apparaatje met een zekering (fasedraad) en een ijzeren staafje (nuldraad). Nu is de zekering een probleem. Kijk maar eens in een zekering, breek er eens eentje open. Dan zie je, ook bij peperdure Audiofiele zekeringen, een minuscuul dun draadje, van een paar cm lang en vaak nog niet eens 0.1 mm2 dik. Dat draadje, daar gaat alle stroom doorheen. En hoe meer stroom er doorheen gaat, hoe groter de weerstand wordt, en dus ook, hoe heter het draadje wordt. Als er op een gegeven moment meer watt gevraagd wordt dan door het draadje kan, dan wordt deze zo heet, dat hij smelt. Eenmaal gesmolten, is de stroom afgeschakeld en zult u de zekering moeten vervangen. Het probleem van het minuscule draadje is de hoge weerstand. Wij vinden deze zekeringen ongeschikt voor een stroomgroep. Audiofiele netkabels zijn vaak dik, 2.5mm2, 4mm2 of dikker, en wat er helemaal aan het begin zit…….is een smeltdraadje van 0.1mm of dunner. Dat hoor je terug in het geluid, en dat moet niet. Daar zit je dan met je mooie en dikke stroomkabels. Een audiofiele automaat is echte een heel stuk beter, en dat hoor je direct. De Gigawatt schakelaar Gigawatt G16A 2P is de beste oplossing ons bekend. Deze audiofiele schakelaar heeft 2 aparte doorvoeren, keurig gescheiden van elkaar. Elke doorvoer heeft een doorvoerdikte van minimaal 4 mm2. De onderbreker is een OFC koperen vlak van zo’n 30mm2. Dit OFC koperen contact is vervolgens gepolijst, en verzilverd. Het polijsten zorgt ervoor dat de contactpunten perfect op elkaar drukken. 1 Graag scheef, en het contact is al niet meer goed. Het verzilveren zorgt ervoor dat de contacten perfect blijven. Zilver roest niet, maar het kan wel oxideren. Gelukkig is zilveroxide zelfs nog een betere gelijder dan zilver zelf, dus de schakelaar wordt theoretisch steeds beter.
Als het goed is hebben we nu een voor een serieuze Hifi- en Ultra High End audioset geschikte stroombehandeling in de meterkast. Naast de standaard technische aardlekschakelaar en een hele rij standaard schakelaars, zit nu fier een Gigawatt G16A 2P audiofiele schakelaar en een eigen Hifi Tuning Audiofiele Aardlekschakelaar. Nu moet de kabel worden aangelegd van de meterkast naar de audioset. Daarvoor hebben we 2 oplossingen. We hebben de beste kabel ter wereld, de Gigawatt LC-Y Evo installatiekabel, links op de afbeelding. Deze kabel is technisch gezien superieur aan alle andere kabels. Solid Core OFC koper van 3 × 4mm2, een trillingsdemping, en folieafscherming, en een extra aardedraad voor de folieafscherming. Deze kabel is echter zeer stug. Geen probleem voor rechte buizen, onder de vloer door (de kabel mag in het water liggen), of soepele bochten, maar met een 90 graden bocht, daar trek je hem niet door heen. Is dit het geval dan adviseren wij de Gigawatt Powersync stroomkabel. Deze kabel is semi solid core, dus de draden zijn getwist. Niet met 1000 minidraadjes, maar met 7 draden per ader, 2.00m2 totaal per ader, verder ook dezelfde afscherming en extra aarde draad. De Gigawatt LC-Y Evo kabel klinkt superstabiel, transparant, snel en dynamisch, en de Powersync kabel klinkt in grote lijnen hetzelfde, alleen wat relaxter. Kwestie van smaak en van toepassings mogelijkheden.
Aansluiten van de stroomkabel in de meterkast
Het is belangrijk om te melden dat beide kabels een richting hebben. Dat heeft te maken met de manier waarop de stroomdraden getrokken zijn. Verder is de aansluiting aan de meterkast anders dan de aansluiting aan de stopcontactkant. In de meterkast sluit je de fase (bruin) en neutraal (blauw) aan, en ook de aardedraad (geel) met de geïsoleerde extra aardedraad. De geïsoleerde aardedraad maakt over de hele lengte van de kabel contact met de afschermfolie. De hele afscherming hangt dus aan de aarde, en werkt optimaal. Aan de andere kant, bij de wcd (stopcontact) sluit je alles hetzelfde aan, behalve de onafgeschermde aardedraad. Die knip je weg. Zou je dat niet doen dan kunnen er potentiaalverschillen ontstaat, want de aarde loopt dan over de aardedraad (geel) maar ook over de afschermfolie. Dat kan brom opleveren, dus de extra aardedraad (zonder isolatie) afknippen.
Ok. U heeft dus de stroomkabel aangelegd van de meterkast naar uw set. Deze moet uiteraard worden aangesloten op een stopcontact, de wcd. Ook deze levert Gigwatt. De Gigawatt G-044 wandcontact doos, gemaakt door Mertens voor Gigawatt. Deze wcd heeft een dubbele 6mm2 aansluiting per draad. U kunt dus de stroom invoeren, en eventueel doorvoeren naar een tweede wcd. In de regel is 1 x Gigawatt G-044 wcd voldoende. Ons advies is om al uw apparatuur, dus ook de eindversterkers, aan te sluiten op 1 groep. Dus niet, de bronnen op stopcontact 1, en de eindbakken op stopcontact 2 en 3. Nee, alles op 1 groep. Dat klinkt het beste. De absolute voorwaarde is wel dat u een topkwaliteit stroom distributie apparaat gebruikt van Gigawatt, Axxess of Ansuz Acoustics, of wellicht een ander goed merk, en deze stroomdistributor tevens aansluit met de beste en meest krachtige powercord die u in huis heeft. Is de stroomdistributor van matige kwaliteit, of de aanvoer stroomkabel is niet goed genoeg, dan hoort u dat terug.
